มะม่วงกวน

มะม่วงกวน เป็นการถนอมอาหารอย่างหนึ่งที่มีมาแต่โบราณ เมื่อครั้งก่อนนั้นทำมะม่วงกวนจากมะม่วงที่สุกแล้วกินไม่ทัน หรือมะม่วงที่หล่นปากตะกร้อ กวนเก็บไว้ให้ลูกหลานกินยามมะม่วงหมดผลแล้ว

ในปัจจุบันนี้การทำมะม่วงกวน เป็นอุตสาหกรรมในครัวเรือนที่นับว่ามีความสำคัญและสร้างรายได้ให้กับชาวบ้านที่ว่างจากงานประจำหันมาทำมะม่วงกวนส่งออกขาย บางรายก็ส่งไปขายต่างประเทศ นับว่าเป็นการสร้างรายได้ที่ดีทีเดียว

สำหรับมะม่วงกวนที่จะพูดถึงวันนี้ ทางเราได้สัมภาษณ์ คุณ สมควร ผลจริต อยู่ที่หมู่ 3 ตำบลบ้านนา อำเภอมหาราช จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ได้เล่าให้ฟังว่า การทำมะม่วงกวนขายเป็นการสร้างรายได้ให้กับครอบครัว คุณสมควรยังเล่าอีกว่า คุณสมควรทำคนเดียวกวนวันละไม่มากนัก ประมาณวันละ 15 กิโลกรม ถ้ากวนมากกว่านี้ต้องมีลูกจ้างในการทำทุกขั้นตอน

ส่วนประกอบของมะม่วงกวน

1. มะม่วงแก้วหรือมะม่วงอื่น ๆ

2. น้ำตาลทราย

3. น้ำตาลทรายกรวด

4. สารส้ม

5. เกลือ

6. น้ำ

ขั้นตอนการทำมะม่วงกวน

คุณสมควรได้เล่าถึงการทำมะม่วงกวนดังนี้ เริ่มตั้งแต่นำมะม่วงแก้วที่สุกพอเหลือง ๆ ปอกเปลือกแล้วแช่ลงในน้ำสารส้มที่เตรียมไว้ประมาณ 3 - 5 นาที แล้ว ตักขึ้นมาจากน้ำพร้อมที่จะสับ วิธีการสับก็สำคัญเช่นกันเพราะจะต้องสับให้เส้นสวยไม่ให้เล็กหรือใหญ่เกินไป เมื่อสับเสร็จพอ 1 กระทะ นำลงใส่กระทะพร้อมน้ำตาลทราย น้ำตาลทรายกรวด ใส่น้ำไม่มากนักกวนไปเรื่อย ๆ ใช้เวลากวนประมาณ 1 - 2 ชั่วโมง ระหว่างกวนได้สักครึ่งชั่วโมงนำสารส้มใส่ลงไปประมาณก้อนเท่านิ้วหัวแม่มือ คุณสมควรบอกว่าใส่สารส้มแล้วจะทำให้มะม่วงกวนสวยใสและที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งคือมะม่วงที่ใช้ควรจะเป็นมะม่วงแก้ว และถ้าสุกเกินไปมะม่วงกวนที่ออกมาจะมีสีคล้ำไม่สวย เมื่อกวนเลร็จตักออกใส่ภาชนะที่ทนความร้อน แล้วตากในเช้าวันรุ่งขึ้น

สำหรับการตากนั้นใช้ตากบนแผ่นพลาสติกใสที่วางบนแผงไม้ วิธีการตากนั้นใช้ช้อนกินข้าวนี่แหละตักไม่ให้เต็มช้อนนักใช้สลัดเป็นจังหวะเป็นแถว ตากอย่างนี้ หนึ่งแดดเต็มแล้วเก็บเข้าร่มโดยมีที่เก็บทำเป็นชั้น ๆ ไว้ พอรุ่งเช้าก่อนจะคว่ำพลาสติกเพื่อลอกมะม่วงออกตากนำฟองน้ำที่สะอาดเช็ดฝุ่นละอองเล็กน้อยแล้วคว่ำลงกับแผงไม้แล้วลอกพลาสติกออก แล้วตากอีกหนึ่งแดดจึงเก็บ การเก็บจะต้องเก็บไว้ในที่ร่มก่อนรอให้เย็นแล้วจึงเก็บใส่ถุง ชั่งน้ำหนักที่ต้องการ เช่น หนึ่งกิโลกรัม หรือห้ากิโลกรัม แล้วนำไปขาย แต่สำหรับของคุณสมควรจะมีผู้มารับที่บ้านโดยขายทั้งปลีกและส่ง

สรุป

การทำมะม่วงกวนนั้นนับว่าเป็นภูมิปัญญาที่ทำตกทอดกันมาเป็นเวลานานและยังเป็นการสร้างรายได้ให้กับครอบครัวได้ดี และจัดเป็นอุตสาหกรรมในครัวเรือนได้อย่างดีทีเดียว ท้ายสุดขอขอบพระคุณ คุณสมควร ผลจริต ที่ได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับ ภูมิปัญญาของท้องถิ่นการทำมะม่วงกวน