นกคุ่มพระโพธิสัตว์

จินดา คามพินิจ ผู้เล่า

ในอดีตกาล พระโพธิสัตว์ได้เสวยพระชาติเป็นเป็นนกคุ่มในครั้งนั้นพรานดักนกคุ่มคนหนึ่ง ได้ดักนกคุ่มจากป่ามาเป็นอันมากและนำไปเลี้ยงไว้ที่บ้านและขายนกคุ่มเลี้ยงชีวิต วันหนึ่งพรานนกได้ดักนกคุ่มซึ่งเป็นพระโพธิสัตว์มาขังไว้ นกคุ่มโพธิสัตว์จึงคิดว่า ถ้าเรากินเหยื่อที่นายพรานผู้นี้ให้เราก็จะอ้วน เมื่อมีคนมาซื้อจะจับเราไปขาย แต่เราไม่บริโภคเหยื่อและน้ำเราก็ผอมพวกที่มาซื้อนกคุ่มเห็นนกคุ่มตัวอื่น ๆ หมดแล้ว เหลือแต่นกคุ่มโพธิสัตว์นายพรานจึงจับมาวางไว้ที่ประตูกรงนกแล้วพิจารณาดูว่าทำไมแกตัวนี้จึงผอมนัก นกคุ่มโพธิสัตว์เห็นว่านายพรานจับไปนกคุ่มจึงถามว่า ท่านพ้นจากถูกจับมาได้ด้วยอุบายอะไร นกคุ่มโพธิสัตว์ตอบว่า เราไม่กินเหยื่อ ไม่กินน้ำที่นายพรานให้ร่างกายเราจึงผอม เป็นเหตุให้ไม่มีใครต้องการเรา เราจึงหนีมาได้ด้วยอุบายข้อนี้ นกคุ่มโพธิสัตว์กล่าวต่อไปว่า คนใดถ้ามีทุกข์ตนแล้ว ถ้าไม่คิดอุบายให้พ้นทุกข์นั้น ก็จะไม่พ้นจากความทุกข์ได้ บัดนี้พวกท่านทั้งหลายจงดูผลแห่งอุบายนี้เถิด

นิทานเรื่องนี้ให้ข้อคิดแก่เราว่า อย่าปล่อยตนให้อยู่ในกองทุกข์โดยไม่แสวงหาอุบายเครื่องพ้นทุกข์ มิฉะนั้นบุคคลจะตกอยู่ในกองทุกข์ตลอดไป