ปลาบู่ทอง

นางสาววิไลลักษณ์ มาจาก ผู้เล่า

ทารกะเศรษฐีมีอาชีพจับปลาจนร่ำรวย ทารกะมีภรรยาย 2 คน เมียหลวง ชื่อ ขนิษฐา มีลูก ชื่อ เอื้อย ส่วยเมียน้อยชื่อ ขนิษฐี มีลูกสาวสองคน คนโตชื่ออ้าย ส่วนคนที่สองชื่อยี่ มีจิตใจริษยา นางขนิษฐีเมียน้อย พยายามฉอเลาะสามีคอยแหย่ให้สามีหาเรื่องกับเมียหลวง จนทารกะมีใจโลเลหูเบา ทุกๆ เช้าทารกะเศรษฐีจะต้องนำเรือออกหาปลาเป็นประจำ เช้าวันหนึ่ง ขนิษฐา เมียหลวงถึงคราวชะตาขาด นางเป็นผู้พายเรือออกไปหาปลากับทารกะเศรษฐี เมื่อทอดแหงไปแล้วได้ปลาบู่ทองขึ้นมานางจึงขอให้ลูกเอื้อยไปเลี้ยงยิ่งทำให้ทารกะหงุดหงิดฉวยได้ไม้พายก็ฟาดตีเมียจนหมดสติ จึงผลักร่างให้ตกน้ำตกลงไปในน้ำและพายเรือกลับบ้าน เมื่อกลับถึงบ้านทารกะได้บอกกับทุกคนว่านางขนิษฐาตกน้ำตาย เอื้อยร้องไห้แทบขาดใจ และนางขนิษฐีเริ่มใช้ให้เอื้อยทำงานหนัก เมื่อไม่พอใจก็ดุด่าทุบตีในตอนเย็นเอื้อยจะไปร้องไห้ที่ท่าน้ำเสมอ ฝ่ายนางขนิษฐาเป็นห่วงลูก นางได้ไปเกิดเป็น ปลาบู่ทอง เรียกร้องหานางเอื้อย เอื้อยได้ยินและรู้ว่าเป็นแม่ตั้งแต่นั้นมาทุกเย็นเอื้อยจะมานั่งท่าน้ำพร้อมกับเอารำข้าวโปรยให้แม่ปลาบู่ทองทุกวัน จนนางขนิษฐีรู้จึงจับแม่ปลาบู่ใส่หม้อต้มกิน ตกเย็นเอื้อยกลับบ้านไม่เห็นแม่ปลาบู่ทองจึงรียกลับจากท่าน้ำเห็นเกล็ดแม่ปลาบู่ จึงอธิษฐานให้แม่เกิดมาเป็นต้นมะเขือเปราะ เอื้อยรดน้ำทุกวันจนต้นโตขึ้น จนเรื่องนี้รู้ไปถึงหูแม่เลี้ยง นางจึงสั่งให้ลูกสาวไปหักโค่นทำลายเสียง เอื้อยเสียงใจมาก นางพยายามปลูกไว้อีกที่หนึ่งและอธิษฐานขอให้เกิดเป็นต้นโพธิ์เงินโพธิ์ทอง วันหนึ่ง ท้าวพรหมทัตเสด็จออกประพาสป่าว พบต้นโพธิ์เงินโพธิ์ทองให้ทหารถอน ถอนเท่าไรก็ไม่เขยื้อนจึงรู้ว่าเป็นของเอื้อย จึงให้เอื้อยช่วยเอาไปปลูกในพระราชวังและให้เป็นพระมเหสี ฝ่ายนางขนิษฐีและอ้ายรู้ข่าวก็อิจฉา คิดฆ่าเอื้อยจึงออกอุบายไปบอกเอื้อยว่าพ่อเจ็บหนัก เอื้อย หลงเชื่อเดินเข้าไปในห้องก็พลัดตกไปใน กระทะน้ำร้อนตายทันที อ้ายจึงแต่งตัวเข้าไปในวังเป็นมเหสีแทนส่วนเอื้อยเกิดเป็นนกแขกเต้า ได้บินไปพบกับท้าวพรหมทัตจึงเล่าความให้ฟัง จึงเลี้ยงไว้ในตำหนัก อ้ายได้โอกาสจึงจับนกแขกเต้าถนขนถอนปีกให้แม่ครัวแกง แม่ครัวเผลอนกจึงหลบในรูหนู จนขนปีและหางขึ้นเต็มตัวจึงไปอยู่กับอาศรมพระฤษี พระฤษีรู้อดีตกลัวนางจะเหงาจึงชุบนางให้เป็นคน และให้กุมารชื่อ ลบกุมาร เป็นลูกของนางเอื้อยและนางปฏิบัติจนประดุจมารดา วันหนึ่งลบกุมารถามถึงบิดาเอื้อยจึงเล่าให้ฟัง ลบกุมารจึงออกเดินทางไปหาพ่อ เอื้อยได้ร้อยพวงมาลัยขึ้นมาพวงหนึ่งให้ลบกุมารคล้องคอไป ลพกุมารจึงออกเดินทางมาถึงเมืองของท้าวพรหมทัต และได้เข้าเฝ้าท้าหรหมทัต เมื่อพระองค์เห็นพวงมาลัยก็เข้าใจดี พระองค์ทรงดีพระทัยที่ทราบว่ามเหสีเอื้อยยังมีชีวิตอยู่ จึงสั่งให้อำมาตย์จัดขบวนเสด็จไปรับ ส่วนอ้านนี้นรู้กลัวจะถูกประหาร จึงชิงกินยาตายเสียก่อน เอื้อยได้ทูลของชีวิตพ่อกับแม่เลี้ยงไว้ และขอให้รับทั้งสองเข้ามาอยู่ในวังด้วยกัน ท้าวพรหมทัตมเหสีเอื้อยและลบกุมารก็อยู่กันอย่างมีความสุขตั้งแต่นั้นมา